Opracowanie schematów instalacji elektrycznej budynku

Jeszcze przed rozpoczęciem prac wykonawczych trzeba ustalić, jakie zadania ma spełniać instalacja w konkretnym budynku. Na tym etapie łatwo skupić się na liczbie gniazd czy punktów oświetleniowych, jednak równie istotne są kwestie związane z rozmieszczeniem urządzeń, sposobem prowadzenia przewodów a także dostępnością poszczególnych elementów później. Projektowanie instalacji elektrycznych i teletechnicznych musi uwzględniać rzeczywisty układ wnętrz i ich funkcje.

Innego rozwiązania wymaga przestrzeń mieszkalna, innego zaplecze techniczne, a jeszcze innych zaleceń potrzebują pomieszczenia, w których pracuje sporo urządzeń elektronicznych. W praktyce istotne okazują się nawet szczegóły, tj. planowane ustawienie mebli, lokalizacja sprzętu czy wysokość zabudowy. Punkt zaplanowany na etapie projektu może bowiem w przyszłości znaleźć się w miejscu zasłoniętym przez wyposażenie. Zmiana takiego szczegółu po wykonaniu tynków albo zabudowy jest już znacznie bardziej kłopotliwa niż korekta dokumentacji przed rozpoczęciem robót.

Dużo uwagi wymaga również koordynacja różnych instalacji znajdujących się w tych samych przestrzeniach. Przewody elektryczne i teletechniczne nie są prowadzone w oderwaniu od pozostałych instalacji budynku. W stropach, ścianach, szachtach i sufitach podwieszanych może znajdować się równocześnie kilka różnych systemów. Właściwie każdy z nich zajmuje określoną przestrzeń, a dostępne miejsce jest ograniczone. Przy projektowaniu trzeba więc przewidzieć przebieg tras w taki sposób, by późniejsze wykonanie nie wymagało ciągłego zmieniania uprzednio przyjętych rozwiązań. Na budowie zdarzają się sytuacje, w których zaplanowana trasa okazuje się niemożliwa do utworzenia z powodu detalu konstrukcyjnego albo kolizji z inną instalacją. Wtedy potrzebna jest decyzja, czy zmodyfikować przebieg przewodu, jego punkt zakończenia, czy także sposób prowadzenia całej trasy. Takie korekty mają własne konsekwencje i dlatego im przedtem zostaną zauważone, tym łatwiej je uwzględnić bez ingerowania w wykonane już elementy.

W instalacjach teletechnicznych szczególne znaczenie ma przewidywanie sposobu zastosowania infrastruktury. Sama obecność przewodu w ścianie nie oznacza jeszcze, że dane miejsce będzie praktyczne. Trzeba uwzględnić odległość między punktem przyłączeniowym a urządzeniem, dostęp do miejsca zakończenia kabla oraz możliwość podmiany lub rozbudowy systemu. Dotyczy to między innymi sieci komputerowych, monitoringu, sprawdzeniu dostępu, instalacji domofonowych i różnorakich systemów automatyki. Przy większej liczbie przewodów bardzo szybko pojawia się również kwestia ich identyfikacji. O ile kable nie są należycie opisane, prędzej czy później postanowienie, dokąd prowadzi określony przewód, może wymagać dodatkowych pomiarów i prac. Z tego powodu znaczenie ma nie tylko i wyłącznie samo wykonanie instalacji, ale także sposób dokumentowania jej przebiegu. Dobrze opisana infrastruktura daje możliwość w późniejszym czasie odnosić się do rzeczywistego układu, szczególnie jeżeli już w trakcie robót wprowadzono zmiany względem pierwotnych wymagań.

Osobnym zagadnieniem jest sposobność przyszłej modernizacji. Budynek rzadko pozostaje przez cały okres użytkowania gruntownie taki sam, jak w dniu oddania do użytku. Zmienia się wyposażenie, pojawiają się nowe urządzenia, rozbudowywane są sieci, a pomieszczenia mogą otrzymać inne użycie. Nie każdą możliwą przekształcenie da się przewidzieć, dlatego projektowanie nie powinno polegać na tworzeniu instalacji pod hipotetyczne potrzeby bez ograniczeń. Rozsądniejsze jest określenie tych wycinków, w których prawdopodobieństwo późniejszej ingerencji jest większe, i odpowiednie zaplanowanie infrastruktury właśnie tam. Zdarza się, że będzie to pozostawienie wolnego miejsca w rozdzielnicy, innym razem przygotowanie dodatkowej trasy kablowej albo odpowiednie rozmieszczenie punktów przyłączeniowych. Znaczenie ma a przy tym zachowanie proporcji między obecnymi wymogami a planowanymi widokami na przyszłość rozbudowy. Każde dodatkowe rozwiązanie znaczy bowiem więcej materiałów, większy zakres prac i konieczność późniejszego utrzymania kolejnych elementów instalacji.

Zobacz więcej: projektowanie instalacji elektrycznych.